Trump i vendos dy kushte Iranit për të shmangur veprimet ushtarake

30-01-2026

Presidenti amerikan paralajmëron Teheranin mes rritjes së pranisë ushtarake të SHBA-ve në Gjirin Persik.

Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, deklaroi se i ka përcjellë Iranit dy kushte kryesore për të shmangur veprimet ushtarake amerikane, në një kohë kur Uashingtoni po rrit praninë ushtarake në Gjirin Persik. “Së pari, pa armë bërthamore. Dhe së dyti, ndaloni së vrari protestuesit”, tha Trump, duke akuzuar autoritetet iraniane se po vrasin mijëra persona gjatë shtypjes së demonstratave.

Trump paralajmëroi se SHBA-të kanë dislokuar forca të fuqishme detare pranë Iranit, duke theksuar se “kemi shumë anije shumë të mëdha dhe shumë të fuqishme që po lundrojnë drejt Iranit tani”, ndërsa shtoi se do të ishte “shumë mirë” nëse nuk do të ishte e nevojshme të përdoreshin.

Presioni për marrëveshje bërthamore

Deklaratat vijnë pas javësh presioni nga SHBA-të ndaj Teheranit për të negociuar një marrëveshje mbi programin bërthamor iranian. Trump i bëri këto komente gjatë premierës së një dokumentari për bashkëshorten e tij, Melania Trump.

Më herët gjatë javës, ai shkroi në rrjetin Truth Social se shpresonte që Irani të “vijë shpejt në tryezën e bisedimeve” për një marrëveshje “të drejtë dhe të barabartë”, duke nënvizuar se “nuk duhet të ketë armë bërthamore”. Në të njëjtin mesazh, Trump paralajmëroi se një “armadë masive” ishte në lëvizje drejt Iranit dhe ishte “e gatshme, e vullnetshme dhe e aftë” të vepronte me shpejtësi dhe forcë, nëse do të ishte e nevojshme.

Reagimi i Ministrisë së Jashtme iraniane

Ministri i Jashtëm i Iranit, Abbas Araghchi, reagoi ashpër, duke deklaruar se forcat e armatosura iraniane janë gati “me gishtat në këmbëz” për t’iu përgjigjur “menjëherë dhe fuqishëm” çdo agresioni. Ai theksoi se Irani është i hapur vetëm ndaj një marrëveshjeje bërthamore të drejtë dhe se kjo nuk mund të arrihet nën presion apo kërcënime.

“Ne nuk kemi kërkuar kurrë të blejmë armë bërthamore. Armë të tilla nuk kanë vend në llogaritjet tona të sigurisë”, tha Araghchi. Ndërkohë, zëvendësministri i Jashtëm i Iranit, Kazem Gharibabadi, deklaroi se aktualisht nuk ka negociata direkte me SHBA-në, pavarësisht “shkëmbimeve të mesazheve”.

Protestat, shifrat e viktimave dhe qëndrimi i BE-së

Situata e brendshme në Iran mbetet e tensionuar. Protestat shpërthyen në fund të dhjetorit pas rënies së fortë të monedhës kombëtare, por shpejt u shndërruan në një krizë të thellë legjitimiteti për udhëheqjen klerike. Banorë të Teheranit i thanë BBC-së se represioni ndaj protestuesve ka qenë më i ashpër se kurrë më parë.

Sipas Agjencisë së Lajmeve të Aktivistëve të të Drejtave të Njeriut (Hrana), me seli në SHBA, janë konfirmuar deri tani të paktën 6,479 të vrarë që nga nisja e trazirave, përfshirë mbi 6,000 protestues dhe 118 fëmijë, ndërsa po hetohen rreth 17,000 vdekje të tjera të raportuara. Autoritetet iraniane, nga ana e tyre, pretendojnë se më shumë se 3,100 persona janë vrarë, shumica prej tyre pjesëtarë të forcave të sigurisë ose kalimtarë.

Në këtë kontekst, Bashkimi Evropian ka shtuar Korpusin e Gardës Revolucionare Islamike të Iranit në listën e organizatave terroriste dhe ka vendosur sanksione të reja ndaj disa individëve dhe subjekteve iraniane.

Burimi: Euronews